KANDUNGAN
BAHAGIAN 1 – MEMAHAMI PELABURAN
1. Apakah yang dimaksudkan dengan Pelaburan
2. Jenis-jenis Pelaburan
BAHAGIAN II – PERANCANGAN KEWANGAN
1. Nilai kedudukan kewangan anda
2. Sediakan pelan kewangan sendiri
3. Memahami risiko Pelaburan
4. Pelbagaikan Pelaburan anda
5. Profit risiko anda
6. Pemikiran yang rasional
7. Awasi Pelaburan anda
8. Melabur dengan bijak : Yang jangan dan yang mesti dilakukan
9. Berwaspada dengan beberapa peraturan dagangan
BAHAGIAN I - MEMAHAMI PELABURAN
APAKAH YANG DIMAKSUDKAN DENGAN PELABURAN?
Apabila hendak mengumpul wang untuk mengerjakan haji, membeli rumah atau untuk masa
depan anak-anak, kebanyakan kita hanya memikirkan untuk menyimpan wang di bank. Tetapi
kini, terdapat beberapa pilihan yang boleh menambah simpanan anda seperti yang sering disebut
sebagai, "membuat wang anda bekerja untuk anda." Biasanya, wang yang kita simpan di bank
tidak akan tumbuh melebihi kadar inflasi tetapi ia mempunyai kelebihan besar iaitu hampir bebas
daripada risiko. Sebaliknya, pelaburan yang dirancang dengan teliti boleh membawa kadar
pulangan yang lebih tinggi. Bagaimana pun, risiko yang dikaitkan dengan pelaburan juga lebih
tinggi.
Kalau begitu, apakah yang dimaksudkan dengan pelaburan? Pelaburan adalah komitmen dana
kepada satu aset atau lebih yang akan dipegang untuk satu tempoh pada masa hadapan, dengan
harapan aset tersebut akan menghasilkan pendapatan yang lebih tinggi. Aset yang dimaksudkan
merangkumi aset dalam bentuk ketara seperti hartanah atau aset kewangan tak ketara seperti
sekuriti kewangan. Kesesuaian pelaburan atas aset-aset ini adalah bergantung kepada matlamat
dan objektif kewangan anda.
Anda boleh menikmati pulangan pelaburan yang lebih baik dengan membuat pelaburan yang
bijak. Pelabur bijak sentiasa mencari peluang pelaburan yang akan menghasilkan pulangan lebih
tinggi.
Andaikan anda berjaya menyimpan sedikit wang setiap bulan dan kini anda mempunyai jumlah
terkumpul yang banyak. Apakah yang akan anda lakukan dengan wang tersebut? Bagaimana
hendak memastikan wang simpanan itu menghasilkan pulangan yang lebih tinggi?
Anda tahu bahawa RM100 yang disimpan di bawah bantal tetap akan kekal RM100 walaupun
masa berlalu selama sepuluh atau dua puluh tahun atau selama-lamanya. Sebaliknya,
menyimpan wang dalam bank mungkin hampir tiada risiko tetapi kuasa beliannya pula sentiasa
merosot disebabkan inflasi dan cukai. Oleh itu, anda harus mencari alternatif pelaburan dan
membuat perancangan pelaburan dengan bijak untuk mengembangkan nilai pelaburan anda dan
seterusnya mendapat pulangan yang terbaik.
JENIS-JENIS PELABURAN
Pasaran modal Malaysia menawarkan beberapa jenis produk pelaburan seperti saham, saham
pinjaman, bon, waran dan amanah saham. Jenis produk yang dipilih oleh pelabur untuk melabur
bergantung kepada pelbagai faktor seperti matlamat kewangan anda, tempoh masa, dan jumlah
modal yang dimiliki.
Lazimnya, terdapat dua bentuk pelaburan. Pelaburan fizikal merangkumi hartanah, kilang, jentera
dan lain-lain bentuk aset ketara. Pelaburan kewangan pula merangkumi sekuriti seperti saham,
bon, waran dan lain-lain bentuk aset kewangan tak ketara. Sekuriti adalah dokumen formal yang
menjadi bukti pelaburan kewangan di mana nama pemilik dan hak pembayaran balik antara
kedua-dua pihak dicatatkan.
Sebahagian besar daripada pelaburan kewangan merangkumi sekuriti ekuiti dan sekuriti hutang.
Sekuriti ekuiti, misalnya saham sebuah syarikat, membuktikan pemilikan seluruh atau sebahagian
daripada sebuah syarikat atau aset produktifnya. Perlu diingat, tiada jaminan bahawa pemilik
sekuriti ekuiti akan menerima balik jumlah modal yang dilaburkan atau pulangan tetap bagi
pelaburan mereka. Ini bermakna, seorang pelabur ekuiti itu mengambil risiko kerana pulangan
akan hanya diterima pada masa akan datang, bergantung kepada prestasi syarikat.
Sekuriti hutang sebaliknya mempunyai kadar faedah tetap dan tarikh matang tertentu, yakni
segala-galanya telah ditetapkan kecuali nilai pasaran, yang turun naik bergantung kepada
pergerakan kadar faedah dalam ekonomi. Sebagai pelabur sekuriti hutang, risiko yang
ditanggung termasuklah sama ada pembayaran faedah akan diterima atau tidak dan sama ada
nilai pokok pinjaman akan dibayar balik. Antara contoh sekuriti hutang adalah bon kerajaan dan
swasta, stok pinjaman, bil perbendaharaan dan lain-lain.
Pelaburan Kacukan
Berdasarkan perkembangan dan evolusi produk dalam pasaran modal kita, kini wujud beberapa
pelaburan kacukan yang menggabungkan ciri pelaburan hutang dan ekuiti. Anda mungkin pernah
dengar mengenai saham pinjaman yakni saham yang boleh dikeluarkan dalam bentuk stok
pinjaman tidak bercagar boleh tukar boleh tebus (redeemable convertible unsecured loan stock
atau CULS) atau stok pinjaman tidak bercagar boleh tukar tidak boleh tebus (irredeemable
convertible unsecured loan stock atau ICULS). Jika saham pinjaman itu adalah ICULS, pemegang
terpaksa menukar saham pinjaman kepada saham apabila sampai tarikh matang mengikut nisbah
penukaran dan harga penukaran yang telah ditentukan terlebih dahulu.
CULS menggabungkan kelebihan tertentu bon dengan pilihan untuk menukar bon kepada saham
biasa. Pada hakikatnya, CULS mempunyai elemen "peruntukan panggilan" di mana syarikat boleh
membuat panggilan pada harga yang telah ditetapkan dalam jangka masa tertentu, biasanya
antara empat hingga lima tahun. CULS memiliki hak istimewa untuk ditukar kepada saham biasa
berdasarkan syarat-syarat yang telah ditetapkan, yang dikenali sebagai keistimewaan penukaran.
Mengapakah CULS diterbitkan? Keistimewaan penukaran merupakan ciri tambahan yang
membuatkan pembelian bon jenis ini lebih menarik. Ia boleh mengurangkan kos pinjaman
syarikat (dengan membayar kadar faedah tetap yang lebih rendah) dan membolehkan syarikat
mengeluarkan ekuiti tidak langsung yang lebih berfaedah berbanding menjual saham biasa.
Pemegang CULS akan menerima pulangan tetap daripada bon dan diberi pilihan untuk menukar
CULS kepada saham biasa bagi mendapat keuntungan sekiranya berlaku kenaikan dalam harga
saham. Kelebihan ini sesuai bagi pelabur yang mahu berkongsi pertumbuhan syarikat tetapi tidak
sanggup menanggung risiko yang tinggi, tetapi sanggup menerima pulangan yang lebih rendah
bagi memiliki hak untuk menukar bon kepada saham biasa.
Saham keutamaan juga adalah satu bentuk ekuiti kacukan, yang membolehkan pemegangnya
menerima dividen tetap (saham biasa tidak berhak menerima dividen tetap). Biasanya dividen
tetap ini adalah berdasarkan peratusan daripada nilai nominal/nilai tara saham. Saham
keutamaan yang mempunyai hak menerima tunggakan dividen yang belum lagi dibayar dikenali
sebagai saham keutamaan kumulatif. Manakala saham keutamaan yang tidak berhak menerima
tunggakan dividen dikenali sebagai saham keutamaan tak kumulatif.
Stok dan Saham
Apabila anda membeli stok atau saham biasa, anda memiliki sebahagian daripada syarikat dan
berhak mengundi dalam mesyuarat agung. Setiap saham adalah pegangan kecil hak milik
sesebuah syarikat dan anda boleh membeli sejumlah kecil atau sejumlah besar lot saham
bergantung kepada wang yang anda miliki. Sebagai pemegang saham, anda akan menerima
faedah daripada keuntungan yang diperolehi syarikat dalam bentuk dividen yang dibayar kepada
anda, dan juga daripada pertumbuhan nilai syarikat tersebut.
Mengapakah syarikat menerbitkan saham? Dengan menerbitkan saham, syarikat akan
memperoleh dana untuk meneruskan operasi dan mengembangkan perniagaan tanpa perlu
membuat pinjaman daripada lain-lain sumber seperti pinjaman daripada bank perdagangan
(pinjaman ini boleh meningkatkan risiko kewangan syarikat).
Anda perlu menyedari bahawa pembelian saham mempunyai risiko tertentu. Contohnya, apabila
prestasi syarikat merosot, harga saham syarikat mungkin akan jatuh dan anda mungkin tidak
akan menerima sebarang dividen. Terdapat juga faktor-faktor lain yang mungkin mempengaruhi
harga saham anda, umpamanya prestasi pasaran saham secara keseluruhan dan keadaan
ekonomi negara. Ada juga kemungkinan anda kehilangan semua wang pelaburan jika syarikat
menutup perniagaannya. Selain daripada itu, terdapat juga saham yang sukar dijual kerana
kekurangan permintaan. Oleh itu, amat penting bagi pelabur untuk membuat pilihan yang bijak
dan tepat ketika hendak membuat pelaburan.
Penasihat kewangan biasanya mengesyorkan saham sebagai sebahagian daripada portfolio
pelaburan. Tujuan utama berurus niaga saham sudah tentulah untuk mendapatkan keuntungan
dengan membeli pada harga rendah dan menjual pada harga yang tinggi. Bagi para pelabur
jangka panjang, memilih saham berdasarkan faktor-faktor asas syarikat adalah amat penting,
yakni mereka harus mengetahui latar belakang syarikat yang bakal dilaburkan. Oleh itu, amat
penting anda membaca dan memahami prospektus, laporan kewangan dan pengumuman
korporat yang diedarkan oleh syarikat-syarikat tersenarai kepada pemegang saham dan orang
awam.
Ketika membuat pilihan untuk membeli saham, anda seharusnya meneliti beberapa faktor seperti
latar belakang syarikat dan pengurusannya, kekuatan kewangan syarikat, nisbah harga perolehan
dan hasil dividen, prospek pertumbuhan perolehan dan kebolehan syarikat untuk bersaing.
Pelabur yang bijak akan meneliti faktor-faktor tersebut sebelum melaburkan wang kerana ia
boleh mempengaruhi harga saham.
Dalam urus niaga saham, terdapat dua lagi jenis terbitan saham iaitu terbitan bonus dan terbitan
hak. Terbitan bonus adalah terbitan baru saham biasa kepada pemegang saham yang sedia ada
dan mereka tidak perlu membuat bayaran untuk mendapatkannya tetapi sebaliknya pembayaran
diambil daripada rizab syarikat.
Terbitan bonus juga diberi berdasarkan nisbah tertentu dan setiap pemilik saham biasanya
mempunyai hak untuk terbitan bonus berkadar terus dengan jumlah pemilikan saham dalam
syarikat berkaitan. Terbitan bonus digunakan untuk memperbesarkan modal syarikat dan
mungkin juga digunakan sebagai satu cara untuk memberi ganjaran kepada pemegangpemegang
saham yang sedia ada. Untuk menerima saham bonus, anda perlu memberi perhatian
kepada lepas tarikh kerana hanya saham-saham yang dibeli sebelum lepas tarikh sahaja yang
berhak menerima saham bonus.
Tempoh daripada hari pertama pengumuman hak saham bonus atau terbitan hak atau dividen,
sehingga hari sebelum lepas tarikh kerap dirujuk sebagai serta tempoh. Pada amnya, serta
adalah awalan yang bermaksud "bersama." Saham yang serta dividen bermakna pembeli berhak
menerima dividen yang telah ditetapkan pada masa itu. Begitu juga bagi serta hak dan serta
bonus di mana pelabur akan mendapat hak bagi bonus atau terbitan hak berkaitan.
Terbitan hak memberi pemegang saham yang sedia ada hak untuk melanggan saham biasa baru
pada harga terbitan yang lebih rendah daripada harga pasaran biasa dan pada nisbah yang sama
dengan saham mereka yang sedia ada. Syarikat akan melaksanakan terbitan hak apabila mereka
mahu mendapatkan dana tambahan untuk membiayai keperluan modal mereka.
Ketika menawarkan terbitan hak, syarikat akan mengedarkan surat penguntukan sementara
(provisional allotment letter atau PAL) kepada semua pemegang saham sedia ada untuk
memberitahu mereka mengenai hak terhadap terbitan hak. Pemegang saham dikehendaki
mematuhi semua arahan yang terdapat dalam PAL ketika melaksanakan hak mereka untuk
memperoleh saham baru. Jika anda memilih untuk tidak melaksanakan hak anda, anda boleh
menjual PAL di pasaran terbuka (jika disebut harga) atau menyerahkan hak tersebut kepada
orang lain.
Anda tentu pernah melihat saham kategori 'A' disenaraikan dalam akhbar dan majalah pelaburan.
Penyenaraian saham 'A' merujuk kepada terbitan saham yang tidak layak menerima hak seperti
dividen, bonus dan terbitan hak. Saham ini kemudiannya akan bergabung dengan saham yang
sedia ada selepas tarikh hak. Selepas digabungkan, ia akan menjadi saham biasa dan
mempunyai ciri-ciri yang sama dengan saham biasa yang sedia ada.
Bon
Pada amnya, bon diterbitkan oleh kerajaan, agensi-agensi kerajaan dan syarikat-syarikat
korporat, dan biasanya mempunyai ciri-ciri berikut :
1. tarikh matang atau tempoh yang ditetapkan
2. kadar bayaran faedah tetap (kadar kupon)
3. nilai nominal / nilai tara boleh tebus apabila matang
Apabila membeli bon, seseorang pelabur sebenarnya memberi pinjaman kepada penerbit bon
sama ada kerajaan atau syarikat. Sebagai pulangan, pelabur akan menerima bayaran faedah
tetap dan juga nilai nominal/nilai tara apabila bon tersebut matang pada tempoh yang telah
ditetapkan. Bon juga kerap dirujuk sebagai sekuriti pendapatan tetap atau sekuriti faedah tetap.
Di Malaysia, antara istilah yang digunakan untuk bon korporat termasuk debentur dan terbitan
hutang persendirian.
Bon digemari di kalangan pelabur kerana dua sebab: ia memberi aliran pendapatan yang stabil
dan juga peluang untuk mendapat keuntungan modal hasil daripada peningkatan nilai bon di
pasaran. Bagaimanapun, risiko kadar faedah dan risiko harga tetap dikaitkan dengan pembelian
bon memandangkan harga bon sentiasa turun naik mengikut pasaran. Secara amnya, apabila
kadar faedah naik, harga bon akan turun dan sebaliknya.
Bagi sesetengah pelabur, saham dianggap berupaya menghasilkan pulangan yang lebih tinggi
berbanding bon. Pelabur lain pula beranggapan bon mempunyai tahap risiko lebih rendah tetapi
lazimnya menawarkan pulangan yang lebih tinggi berbanding dengan menyimpan wang di bank.
Dengan lain perkataan, bon menyediakan keseimbangan yang baik bagi mereka yang terlalu
berhati-hati untuk membuat pelaburan yang banyak dalam pasaran saham tetapi ingin
memperoleh pulangan yang lebih banyak daripada menyimpan wang di bank.
Pasaran bon di Malaysia merangkumi bon kerajaan dan bon persendirian atau korporat. Pada
mulanya, bon kerajaan diterbitkan untuk memenuhi keperluan pelaburan Kumpulan Wang
Simpanan Pekerja (KWSP) dan untuk membiayai defisit belanjawan kerajaan. Kemudian bon
diterbitkan untuk memperolehi dana untuk membiayai perbelanjaan pembangunan sektor awam.
Jenis utama bon kerajaan yang diperdagangkan adalah Bil Perbendaharaan Malaysia (MTB), Bil
Bank Negara (BNB), Sekuriti Kerajaan Malaysia (MGS) dan Sijil Pelaburan Kerajaan (GIC).
Bon korporat adalah antara instrumen hutang yang diterbitkan oleh syarikat untuk memperoleh
modal. Bon korporat diterbitkan dengan tempoh matang yang telah ditetapkan, dan pembayaran
faedah yang tetap kepada pelabur. Bon ini diurus niaga di pasaran sekunder oleh institusi
pelaburan seperti syarikat kewangan dan rumah diskaun. Bon kerajaan dan korporat biasanya
didagangkan oleh institusi dan dalam jumlah yang besar.
Pelabur runcit boleh membuat pelaburan bon melalui dana bon dan dalam saham pinjaman
seperti saham pinjaman boleh tukar atau tidak boleh tukar dan saham pinjaman tercagar atau
tidak tercagar yang disenaraikan di pasaran sekunder.
Waran dan Hak Langganan Boleh Pindah (TSR)
Hak Langganan Boleh Pindah (TSR) atau kini lebih dikenali sebagai waran, memberi
pemegangnya hak tetapi bukan kewajipan, untuk melanggan saham biasa baru pada harga kuat
kuasa yang telah ditetapkan dalam tempoh masa tertentu. Perlu diingat bahawa waran tidak
bernilai lagi selepas tempoh masa yang ditetapkan.
Apabila membeli waran, bayaran yang dijelaskan biasanya lebih rendah daripada harga saham
atau aset pendasar yang diliputinya, justeru ia tidak memerlukan modal yang tinggi berbanding
membeli saham atau aset pendasar daripada pasaran secara langsung. Oleh itu, waran memberi
anda hak untuk membeli instrumen dasar pada harga yang telah dipersetujui dalam jangka masa
yang telah ditetapkan.
Misalnya, jika anda membeli waran untuk saham sebuah syarikat, anda lebih dahulu dikehendaki
membayar harga waran (misalnya RM0.50 satu unit), yang biasanya lebih rendah daripada harga
saham. Dalam tempoh yang telah ditetapkan, waran memberi anda hak untuk melanggan saham
pada harga kuat kuasa yang ditetapkan, misalnya RM2 bagi setiap saham. Jika harga pasaran
saham itu naik melebihi RM2, anda boleh membuat keputusan untuk menguatkuasakan hak anda
dengan membeli saham pada harga yang dipersetujui iaitu RM2.
Sekiranya keadaan yang sebaliknya berlaku, iaitu harga aset pendasar atau saham seperti yang
terdapat dalam contoh di atas jatuh bawah paras RM2, anda boleh membuat keputusan untuk
tidak menguatkuasakan hak anda untuk melanggan saham tersebut pada harga RM2 kerana
ianya tidak lagi menguntungkan. Ia tidak lagi menarik kerana anda boleh membelinya di pasaran
dengan harga yang lebih rendah. (Contoh yang diberi di atas hanyalah sebagai gambaran dan
tidak boleh dianggap sebagai nasihat pelaburan untuk membeli atau menjual waran).
Ingatlah bahawa waran tidak bernilai lagi selepas tamat tempoh pelaksanaan yang ditetapkan.
Kontrak Hadapan, Niaga Hadapan dan Opsyen
Kontrak hadapan, niaga hadapan dan opsyen adalah instrumen asas terbitan derivatif yang juga
aset kewangan yang nilainya bergantung kepada nilai aset pendasar seperti saham biasa, bon,
mata wang atau komoditi (contohnya minyak kelapa sawit mentah, getah, koko dan tin). Kontrak
hadapan, niaga hadapan dan opsyen digunakan untuk mengurus risiko atau perlindungan nilai
pelaburan parapelabur berdasarkan kepada jangkaan arah pasaran pada masa hadapan.
Terdapat juga spekulator yang mementingkan keuntungan dan sanggup membeli kontrak niaga
hadapan pada harga yang rendah dan kemudian menjualnya pada harga yang tinggi. Spekulator
merupakan peserta pasaran yang penting kerana ia dapat memberikan kecairan kepada pasaran
dan peluang untuk dagangan yang berterusan.
Tahap risiko dan liabiliti kewangan yang terlibat dalam opsyen dagangan dan kontrak niaga
hadapan harus difahami dengan jelas dan sepenuhnya sebelum melibatkan diri dalam pelaburanpelaburan
ini. Agak rumit untuk memberi penjelasan terperinci mengenai instrumen-instrumen
tersebut dalam buku kecil ini. Hanya penjelasan ringkas sahaja dapat diberikan di sini.
Apabila persetujuan telah dibuat antara dua pihak untuk membeli atau menjual sesuatu aset
pada harga yang telah dipersetujui dan pada satu tarikh yang ditetapkan, keadaan ini diistilahkan
sebagai kontrak hadapan. Contohnya, pengusaha sebuah kilang penapis minyak kelapa sawit
mentah memerlukan 1,000 tan minyak kelapa sawit mentah dalam masa enam bulan. Dia akan
mendapatkan seorang pengeluar minyak kelapa sawit yang bersetuju menjual 1,000 tan minyak
kelapa sawit pada harga dan tarikh tertentu yang telah ditetapkan, dalam masa enam bulan akan
datang. Perjanjian seperti itu yang dimeterai oleh dua buah pihak merupakan satu bentuk
kontrak hadapan.
Oleh yang demikian, kontrak hadapan adalah kontrak yang tidak diseragamkan, iaitu selagi harga
dan tarikh tertentu dipersetujui kedua-dua pihak, mereka boleh mewujudkan kontrak hadapan
sendiri untuk apa sahaja jenis komoditi. Urus niaga persendirian yang diatur seumpama itu
dilakukan atas kaunter (over the counter atau OTC) berbanding dengan pembelian dan penjualan
kontrak niaga hadapan di bursa.
Kontrak niaga hadapan sama seperti kontrak hadapan kerana kedua-duanya merupakan
persetujuan antara pembeli dan penjual untuk menukar sejumlah wang tunai yang ditetapkan
untuk sesuatu aset pada tarikh akan datang. Bagaimanapun, berbeza dengan kontrak hadapan,
kontrak niaga hadapan didagangkan di bursa dan perjanjian ini diseragamkan dengan spesifikasi
kontrak yang mencatatkan dengan jelas jumlah dan kualiti barangan yang akan dibeli atau dijual,
pada harga yang telah ditetapkan, pada tarikh akan datang yang juga telah ditetapkan. Kontrak
seperti ini tidak diatur secara persendirian sebaliknya diumumkan kepada awam bagi
membolehkan sesiapa sahaja turut serta dalam urus niaga.
Setiap kontrak niaga hadapan mempunyai tarikh tamat tempoh iaitu pada hari terakhir urus
niaga dalam bulan kontrak tertentu. Pada hari tersebut, sebarang kedudukan niaga hadapan
yang terbuka (yakni belum lagi ditutup paksa oleh urus niaga bertentangan) akan dipaksa
membuat penghantaran fizikal atau penyelesaian tunai. Selepas tarikh tamat tempoh, kontrak
niaga hadapan tidak wujud lagi.
Tujuan utama dagangan niaga hadapan biasanya bukanlah untuk membeli atau menjual
barangan fizikal atau instrumen kewangan tetapi adalah untuk menguruskan risiko harga.
Kebanyakan pedagang, tidak kira sama ada spekulator atau pelindung nilai akan menutup paksa
kontrak mereka dengan mengambil tindakan bertentangan apabila mereka berpendapat masanya
sesuai. Jika seseorang pedagang telah membeli kontrak niaga hadapan, dia akan menjualnya
untuk penutupan paksa. Sebaliknya, jika seseorang pedagang telah menjual kontrak niaga
hadapannya, dia akan membelinya semula untuk penutupan paksa. Oleh itu, pasaran niaga
hadapan bertindak sebagai mekanisme pemindahan risiko yang membolehkan pedagang yang
terdedah kepada risiko ini memindahkan risiko tersebut kepada orang lain.
Opsyen adalah kontrak antara dua pihak di mana satu pihak (pembeli) mempunyai hak tetapi
tidak berkewajipan untuk membeli atau menjual aset tertentu pada harga tertentu, pada atau
sebelum waktu tertentu daripada pihak satu lagi (penjual). Oleh yang demikian, penjual opsyen
mempunyai liabiliti kontingen atau satu kewajipan yang akan diaktifkan jika pembeli
melaksanakan haknya. Waran merupakan satu bentuk opsyen panggilan.
Terdapat dua jenis opsyen iaitu opsyen gaya Amerika atau opsyen gaya Eropah:
Opsyen gaya Amerika boleh dikuatkuasakan oleh pembeli pada bila-bila masa
daripada tarikh pemblian sehingga (dan termasuk) tarikh tamat tempoh.
Opsyen gaya Eropah boleh dikuatkuasakan oleh pembeli hanya pada tarikh
tamat tempoh yang telah ditetapkan.
Di Malaysia, Bursa Opsyen dan Kewangan Hadapan Kuala Lumpur (KLOFFE) sedang merancang
untuk melancarkan opsyen Indeks Komposit Bursa Saham Kuala Lumpur (BSKL) sebelum akhir
tahun 2000. Opsyen indeks saham akan diniagakan mengikut opsyen gaya Eropah.
Ciri penting ialah pembeli opsyen tidak diwajibkan untuk menyempurnakan urus niaga dan akan
hanya berbuat demikian jika perubahan yang berlaku pada harga instrumen pendasar
menguntungkan. Pembeli opsyen dilindungi daripada pergerakan pasaran yang tidak menentu
namun masih berupaya meraih keuntungan daripada pergerakan yang memihak kepada pembeli.
Amanah Saham
Sejak beberapa tahun lalu, unit amanah semakin diterima dan semakin dikenali. Oleh itu,
beberapa muka surat dalam buku kecil ini memberi tumpuan kepada pelaburan unit amanah.
Tabung Amanah Saham adalah satu skim pelaburan yang mengumpul wang daripada sejumlah
besar pelabur yang berkongsi objektif kewangan yang sama. Dana ini kemudian diuruskan oleh
sekumpulan pengurus profesional yang melaburkan wang yang terkumpul ke dalam portfolio
sekuriti seperti saham, bon dan instrumen pasaran wang atau lain-lain sekuriti dibenarkan untuk
mencapai objektif dana.
Jumlah aset dana akan menentukan nilai dana atau harga yang perlu dijelaskan oleh pemegang
unit atau jumlah yang bakal diterima apabila amanah saham itu dijual. Dana tersebut
memperoleh pendapatan daripada pelaburan dalam bentuk dividen, pendapatan faedah dan
perolehan modal. Pendapatan ini kemudian diagihkan kepada semua pemegang unit mengikut
unit yang mereka miliki, dalam bentuk dividen atau unit bonus.
Ada tiga sumber maklumat yang harus anda teliti ketika mahu memilih dana. Dokumen-dokumen
ini termasuk Prospektus dana, Surat Ikatan Amanah dan penyata kewangan yang mengandungi
laporan tahunan dan interim yang boleh didapati secara percuma untuk semakan di premis
pengurus dana.
Sebagai pelabur, anda harus mempertimbangkan faktor-faktor berikut ketika memilih dana :
1. Objektif pelaburan
2. Polisi pelaburan seperti jenis-jenis pelaburan dibenarkan dan strategi
3. Saiz dana dan aliran pertumbuhan
4. Sebarang sekatan pelaburan
5. Potensi risiko
6. Jenis-jenis dan jumlah yuran
7. Prestasi lepas, terutama sekali pengagihan pendapatan kepada pelabur- pelabur
dan pertumbuhan aset
8. Portfolio pelaburan yang terkini
9. Maklumat berkenaan lembaga pengarah, pasukan pengurusan utama, juruaudit
dan pemegang amanah.
Kelebihan melabur dalam amanah saham
Kepelbagaian
Pelabur-pelabur dalam amanah saham berpeluang menyertai lebih banyak sekuriti berbanding
dengan pelaburan yang dibuat secara persendirian. Dengan wang yang terhad, pelabur
persendirian hanya mampu membeli unit saham yang kecil dan saham beberapa buah syarikat
sahaja. Tetapi sekiranya wang tersebut dikumpulkan dengan wang pelabur lain, ia boleh
digunakan untuk membeli saham lebih banyak syarikat. Kerugian yang ditanggung oleh beberapa
kaunter boleh diimbangi oleh keuntungan yang diperolehi daripada kaunter lain. Oleh yang
demikian, risiko dapat dikurangkan, malahan risiko yang ditanggung oleh pelabur juga akan terus
berkurangan jika pelabur itu membuat pelaburan dalam beberapa dana dan tidak terhad kepada
satu dana sahaja.
Mudah tunai
Pembelian dan penjualan amanah saham lebih mudah berbanding melabur terus dalam saham
sesebuah syarikat di mana harga dan peluang untuk membuat urus niaga bergantung kepada
penawaran dan permintaan pada masa itu.
Pengurusan profesional yang berterusan
Amanah saham diuruskan oleh kumpulan profesional berpengalaman yang menguruskan dana
mengikut cara yang tersusun dan teratur berbanding dengan pelabur individu yang mungkin
membuat pelaburan secara rambang. Keputusan pelaburan yang diambil oleh pengurus dana
dibuat berdasarkan penyelidikan meluas dan mereka akan terus mengawasi portfolio berdasarkan
maklumat yang telah diselidiki.
Peluang memiliki aset kewangan lebih luas
Pengurus dana amanah saham boleh menukar beli produk pelaburan yang biasanya tidak
berpeluang didekati oleh pelabur individu, seperti bon kerajaan dan korporat yang mungkin
dihadkan kepada pelabur institusi sahaja. Sesetengah daripada produk ini diniagakan dalam
jumlah besar, dan ini membataskan kemampuan pelabur individu walaupun pelabur individu
diberikan peluang tersebut.
Memahami risiko dan kos yang dikaitkan dengan amanah saham
Memandangkan amanah saham dilaburkan dalam sekuriti boleh pasar, sudah tentu ia terdedah
kepada pergerakan pasaran. Kepelbagaian dapat mengurangkan risiko, namun tidak dapat
menghapuskannya sama sekali. Harga amanah saham akan naik dan turun, dividen mungkin
akan dibayar atau mungkin juga tidak, dan anda mungkin akan menanggung kerugian atau
mendapat keuntungan ketika menjual amanah saham anda.
Anda perlu ingat bahawa rekod prestasi dana boleh dijadikan panduan kepada prestasi akan
datang tetapi ia bukanlah satu jaminan. Dana yang telah mempamerkan kecemerlangan pada
masa lalu mungkin tidak akan berbuat demikian pada masa akan datang. Melabur dalam amanah
saham boleh memberi pulangan yang lebih tinggi berbanding dengan simpanan bank tetapi
risikonya juga lebih tinggi.
Pelabur juga akan dikenakan beberapa bayaran. Oleh itu adalah penting anda mengkaji pelbagai
yuran yang akan dikenakan kepada anda oleh pengurus dana. Syarikat-syarikat pengurusan
dibenarkan mengenakan tiga jenis yuran :
Bayaran perkhidmatan awal - biasanya bayaran ini akan dimasukkan dalam
harga jualan dana
Yuran pembelian semula - bayaran ini boleh dimasukkan dalam harga
pembelian dana
Yuran pengurusan - mewakili yuran syarikat pengurusan kerana mentadbir dana
dan dituntut terus daripada dana.
Selain daripada yuran-yuran yang dinyatakan di atas, terdapat beberapa perbelanjaan lain seperti
yuran pemegang amanah dan perbelanjaan brokeraj yang akan ditanggung oleh dana.
Pengurusan yang tidak cekap boleh membawa kepada kos pentadbiran yang tinggi, jadi adalah
penting anda meneliti pelbagai yuran yang dikenakan ketika memilih dana.
Jenis-jenis amanah saham
Amanah saham dianggap sebagai instrumen yang baik untuk perancangan kewangan sederhana
hingga jangka panjang. Bagaimanapun, amat penting memilih dana bersesuaian bergantung
kepada profil risiko dan objektif pelaburan anda. Di sini disenaraikan kebanyakan jenis amanah
saham berbeza yang ada di pasaran pada masa ini :
Dana pendapatan: Melabur dalam sekuriti pendapatan tetap dan saham yang menghasilkan
dividen besar dengan tujuan akan mendapat kebanyakan daripada pulangan. Sesuai untuk
pelabur yang mencari pendapatan dan sedikit pertumbuhan dengan risiko yang rendah.
Dana pertumbuhan modal: Pelaburan utama dalam saham dengan harapan akan
memaksimumkan pertumbuhan modal dalam jangka masa panjang (yakni melalui harga unit
yang lebih tinggi). Paling diminati oleh pelabur yang suka risiko tinggi dan berminat terhadap
pengumpulan modal.
Dana pertumbuhan agresif : Sama dengan dana pertumbuhan modal tetapi pelaburan dibuat
dalam saham agresif yang menjanjikan pulangan tinggi dengan risiko yang lebih tinggi. Sesuai
untuk pelabur berisiko tinggi.
Dana terimbang : Cuba mencapai tiga objektif : pendapatan, naik nilai sederhana dan
pemeliharaan modal. Pelaburan dibuat dalam pelbagai kategori aset yang merangkumi saham,
sekuriti pendapatan tetap dan wang tunai. Kepelbagaian yang baik dan sesuai untuk pelabur
yang mencari pelaburan selamat di mana risikonya lebih rendah dan menghasilkan pulangan
yang sederhana.
Dana indeks : Melabur dalam sejumlah besar saham yang menjejaki indeks pasaran saham
terpilih.
Dana bon : Melabur hanya dalam sekuriti pendapatan tetap seperti bon dan instrumen pasaran
wang jangka pendek. Semua dana bon tertakluk kepada risiko kadar faedah dan kebanyakannya
pula tertakluk kepada risiko kredit atau risiko mungkir penerbit sekuriti.
Dana pasaran wang : Melabur hanya dalam instrumen pasaran wang jangka pendek seperti bil
perbendaharaan, sijil deposit boleh niaga dan penerimaan jurubank, dengan tempoh kematangan
kurang daripada 90 hari. Memandangkan dana dilaburkan dalam instrumen pasaran wang,
pulangan yang diterima pada amnya lebih menarik jika dibandingkan dengan deposit simpanan.
Dana Islam : Diuruskan berlandaskan prinsip-prinsip syariah; pelaburan dibuat dalam saham dan
sekuriti pendapatan tetap dan tidak merangkumi saham yang tidak `halal' dan instrumen pasaran
wang yang berfaedah.
Dana negeri : Diuruskan oleh perbadanan pembangunan negeri untuk pelabur dari negeri
masing-masing
BAHAGIAN II –PERANCANGAN KEWANGAN ANDA
NILAI KEDUDUKAN KEWANGAN ANDA
Sebelum memulakan sebarang rancangan untuk membuat pelaburan, anda perlu terlebih dahulu
menilai kedudukan kewangan anda, dan menentukan berapa banyak yang anda boleh ketepikan
untuk membuat pelaburan iaitu sebagai satu cara menambah simpanan tunai anda. Oleh itu,
anda harus mempertimbangkan soalan-soalan berikut:
1. Berapakah pendapatan semasa anda?
2. Berapa banyak wang simpanan anda?
3. Berapa banyak boleh anda simpan pada setiap bulan?
4. Apa tujuan anda menyimpan wang?
5. Apakah aset cair yang anda miliki umpamanya simpanan atau saham?
6. Apakah aset tetap yang anda miliki umpamanya rumah atau rumah kedai?
7. Apakah pinjaman yang telah anda ambil dan berapa banyak faedah atau
bayaran pokok yang anda kena bayar balik?
Amat penting menilai kedudukan kewangan semasa anda dengan jujur, tahu di mana kedudukan
anda sebelum membuat keputusan arah tuju masa depan. Senaraikan data kuantitatif anda,
umpamanya pendapatan dan nilai pelaburan semasa serta data kualitatif seperti keutamaan dan
matlamat gaya hidup.
Selepas menilai kedudukan kewangan semasa, anda bolehlah menetapkan matlamat dan
menentukan sama ada anda mahu menyimpan wang untuk membeli sebuah rumah dalam masa
tiga hingga lima tahun akan datang atau mengumpul kekayaan untuk persediaan ketika bersara.
Atau mungkin untuk menunaikan fardu haji ataupun pendidikan tinggi anak-anak dalam masa
lima hingga 10 tahun lagi.
SEDIAKAN PELAN KEWANGAN SENDIRI
Perancangan kewangan adalah satu proses di mana pelabur individu menilai matlamat dan
kedudukan kewangan sendiri untuk menyediakan dan melaksanakan sesuatu pelan kewangan.
Pelan kewangan membabitkan keputusan sama ada "hendak melabur atau tidak melabur" atau
"hendak membuat pelaburan dalam apa atau tidak membuat pelaburan dalam apa". Ini pula
bukanlah sesuatu yang statik tetapi proses berterusan. Setelah membuat penetapan, anda perlu
mengawasi pelan kewangan supaya ia boleh menyerap perubahan dalam matlamat peribadi
anda, persekitaran ekonomi dan maklumat baru yang diterima. Ia adalah satu proses berterusan
yang mengaitkan kedudukan kewangan peribadi dengan objektif kewangan anda sambil
mengambil kira persekitaran kewangan yang sentiasa berubah-ubah.
Objektif kewangan anda mungkin merangkumi, antara lain :
1. menghasilkan tahap pendapatan yang dikehendaki
2. mengekalkan atau meningkatkan kuasa pembelian aset.
3. mewujudkan tahap risiko yang boleh diterima
4. mencapai tahap kecairan dan kelenturan yang sesuai.
5. mencapai tahap terjamin dan berdikari yang memadai untuk masa kini dan akan
datang
6. memaksimumkan pulangan dalam tempoh tertentu
7. mewujudkan jadual waktu yang sesuai untuk melabur, tempoh memegang
sesuatu pelaburan itu dan melepaskan pelaburan.
MEMAHAMI RISIKO PELABURAN
Sebelum berasa puas hati dan melaksanakan pelan kewangan anda, ada satu lagi prinsip asas
yang perlu sentiasa diingat iaitu lebih tinggi pulangan yang diperoleh daripada pelaburan, lebih
tinggi risiko yang ada.
Ini adalah prinsip asas pelaburan; balasan risiko seimbang yang dikaitkan secara langsung
dengan setiap keputusan pelaburan yang anda buat. Lebih tinggi risiko yang ditanggung, lebih
banyak ganjaran yang diperoleh. Sebaliknya pula juga benar!
Amnya, ada tiga jenis risiko pelaburan :
Risiko pasaran am - risiko kepada pelaburan yang bergantung kepada keadaan
ekonomi dan pasaran antarabangsa. Risiko seperti ini sukar dikawal.
Risiko sektor pasaran - berkaitan dengan sektor pasaran tertentu, misalnya,
prestasi saham kewangan lebih baik berbanding saham perladangan. Atau
saham hartanah memberi pulangan yang lebih baik berbanding saham tenaga.
Risiko khusus - berkaitan prestasi sekuriti atau harta benda tertentu dalam
portfolio pelaburan, misalnya, prestasi saham syarikat tertentu dipengaruhi oleh
keadaan dalam syarikat berkenaan. Risiko satu pelaburan tidak berjaya
berbanding yang lain boleh dikurangkan dengan membuat penyiasatan dan
penyelidikan rapi sebelum anda membuat pelaburan, dan ia perlu sentiasa
diawasi.
Untuk menangani ketiga-tiga risiko pelaburan tersebut adalah wajar jika anda memastikan aset
anda dipelbagaikan.
PELBAGAIKAN PELABURAN ANDA
Elak melaburkan semua wang anda dalam satu jenis pelaburan kerana bukan mudah
meramalkan arah pasaran. Misalnya, jika semua simpanan anda terikat dalam pasaran saham,
alangkah malang sekali jika anda memerlukan wang tunai dengan segera ketika kegawatan
ekonomi berlaku sedangkan pasaran saham mengalami kejatuhan.
Atau anda meletakkan semua wang anda dalam satu sektor pasaran saham, misalnya dalam
sektor hartanah atau kewangan, dan kemudian terpaksa menanggung kemerosotan sektor-sektor
tersebut sementara sektor yang lain berkembang pesat.
Oleh itu, amat penting anda mempelbagaikan pelaburan dengan memiliki pelbagai jenis aset
dalam pelbagai produk pelaburan yang terdiri daripada pelbagai sektor. Melalui pempelbagaian,
anda mengurangkan risiko kerugian modal dan memungkinkan pulangan yang lebih baik, lebih
konsisten, dalam jangka masa yang lebih lama.
Pelbagaikan pelaburan anda untuk mengurangkan risiko. Mana-mana pelaburan yang tidak
menunjukkan prestasi baik boleh diimbangi oleh pelaburan yang berprestasi lebih baik. Elakkan
kepelbagaian yang berlebihan kerana pendekatan ini boleh menyebabkan pulangan berkurangan.
Lagi pun, sukar mengawasi pelaburan jika portfolio anda terlalu meluas.
PROFIL RISIKO ANDA
Jenis pelaburan yang dipilih, dan setinggi mana risiko yang sanggup diterima bergantung kepada
profil risiko peribadi anda. Sama ada anda mampu mengambil risiko dan sejauh mana
kesanggupan untuk menerima risiko adalah persoalan subjektif. Ia bergantung kepada sama ada
kedudukan kewangan anda benar-benar terjamin untuk mengambil kesempatan dalam dunia
pelaburan, dan sejauh mana anda selesa menerima risiko kewangan.
Pendek kata, jumlah risiko yang harus anda terima bergantung pula kepada taraf kehidupan
anda, nilai bersih harta dan simpanan yang anda miliki, pendapatan semasa, potensi pendapatan
dan tuntutan kewangan yang anda tanggung. Gabungkan kesemua ini dengan segala tuntutan
yang perlu ditanggung dan harapan daripadanya serta matlamat kewangan yang anda harap
untuk dicapai dalam tempoh jangka pendek, sederhana dan panjang.
Disenaraikan di sini beberapa contoh profil risiko dan jenis pelaburan yang telah dipadankan
dengan personaliti dan objektif.
Profil pelabur Jenis Pelaburan
Amat konservatif
Sekuriti kerajaan, sekuriti yang dijamin oleh bank, sekuriti amanah
Konservatif Semata-mata pelaburan pendapatan, debentur, bon korporat, produk
insurans yang tertentu
Kelompok pertengahan
Harta tanpa hutang, saham, pelaburan yang berkait langsung dengan
amanah (dengan penekanan kepada pertumbuhan), pelaburanpelaburan
antara bangsa
Usahawan
Harta dengan hutang, saham pertumbuhan, pelaburan yang berkait
langsung dengan amanah (dengan penekanan kepada pertumbuhan),
pelaburan antarabangsa
Spekulatif
Opsyen, niaga hadapan, lukisan atau koleksi berharga
Ciri-ciri yang terdapat dalam jadual di atas hanyalah satu petunjuk. Untuk lebih tepat, lain-lain
ciri dan faktor juga perlu diambil kira. Sesetengah orang mungkin tidak setuju langsung dengan
kategori pelaburan yang telah dipadankan dengan profil risiko. Selain itu, mungkin juga berlaku
pertindihan dalam ciri/faktor
PEMIKIRAN YANG RASIONAL
Menaiki kereta api yang betul dan pada masa yang tepat amat penting jika mahu sampai ke
destinasi yang hendak dituju dalam tempoh masa yang ditetapkan. Sesuatu keputusan untuk
membuat pelaburan lebih mudah disebut daripada dilakukan, apalagi sudah menjadi sifat semula
jadi manusia suka mengikut rentak ramai. Kita perlu disiplin untuk mengatasi emosi dan berfikir
secara rasional. Harus juga diingat bahawa dalam apa sahaja pelaburan, terdapat ketika di mana
keadaan tidak menentu akan menyebabkan berlakunya penyimpangan jangka pendek. Oleh itu,
anda perlu tabah dan pegang pelaburan anda untuk tempoh yang lebih lama supaya dapat
mengimbangi turun naik harga dalam tempoh jangka pendek.
Elak bertindak kerana khabar angin. Kerap kali terdengar desas-desus mengenai harga sahamsaham
tertentu akan naik dan ramailah berebut-rebut membeli saham tersebut sehingga
mendorong harganya melonjak naik. Langkah pembelian tinggi menyebabkan harga saham naik
dan membolehkan pihak yang memulakan khabar angin itu mengambil kesempatan untuk
menjual saham-saham mereka pada harga yang lebih tinggi. Anda mungkin terperangkap dan
akhirnya terpaksa memegang saham itu pada harga yang tinggi apabila nilainya jatuh kerana
penjualan mendadak/berterusan.
Oleh itu, periksa dengan teliti semua maklumat dan bertindak hanya setelah berfikir dengan
rasional.
AWASI PELABURAN ANDA
Tidak kira betapa bagus pelan kewangan yang disediakan dan berjaya pula dilaksanakan pada
masa lalu, ia tidak kekal dan statik. Undang-undang dan peraturan sentiasa berubah,
persekitaran ekonomi sentiasa bergerak, kesan pasaran domestik dan antarabangsa memerlukan
anda sentiasa mengkaji semula pelaburan anda untuk memastikan strategi pelaburan yang sedia
ada masih relevan dengan objektif dan matlamat kewangan anda.
Berapa kerap anda harus menyemak dan menilai prestasi pelaburan bergantung kepada saiz dan
jangka masa pelaburan. Ia bergantung juga kepada strategi pelaburan anda dan juga sama ada
anda telah memilih pelaburan berisiko rendah atau berisiko tinggi.
Menilai Prestasi
Mengawasi pelaburan anda hendaklah menjadi satu proses yang berterusan dan dinamik. Anda
harus sentiasa waspada tentang perubahan keadaan dan sekatan-sekatan yang dihadapi,
memahami perubahan-perubahan yang berlaku dalam pasaran modal dan bagaimana ia berkait
rapat dengan anda. Selain itu, anda harus sentiasa sedar kedudukan ekonomi negara dan
prestasi syarikat yang sahamnya anda miliki, untuk memastikan sama ada anda perlu menyusun
semula strategi pelaburan.
Sekiranya anda mempunyai saham, awasi prestasi syarikat dengan memantau:
1. Keuntungan
2. Pertumbuhan pendapatan
3. Sumbangan keuntungan mengikut segmen
4. Dividen
5. Hutang.
Sentiasa baca pengumuman syarikat, surat pekeliling pemegang saham, laporan tahunan dan
interim dan tumpukan perhatian kepada tarikh tutup hak, waran, pengambilalihan, perolehan,
laporan juruaudit dan kepentingan pengarah.
Anda juga harus menghadiri Mesyuarat Agung Tahunan untuk mengetahui bagaimana syarikat
ditadbirkan dan untuk mengukur prospek perniagaannya.
Jumlah Pendapatan, Pulangan Pendapatan dan Pertumbuhan Modal
Prestasi pelaburan anda harus diukur melalui jumlah pendapatan yang diperoleh. Jumlah
pendapatan merangkumi pendapatan dividen dicampur untung modal setelah menjual pelaburan
anda. Untuk mendapatkan peratus pulangan, bahagi jumlah pulangan dengan kos pelaburan dan
darab dengan 100. Konsep ini amat penting apabila mahu membuat penilaian untuk melihat
prestasi pelaburan anda. Jangan melihat pendapatan daripada dividen sahaja sebagai pengukur
prestasi.
Pulangan pendapatan daripada pelaburan adalah pendapatan yang dihasilkan bersamaan dengan
peratus nilai pasaran pelaburan.
Apabila memperkatakan tentang saham, pendapatan adalah melalui pembayaran dividen; di
mana pendapatan pelaburan hutang seperti bon merupakan pembayaran faedah. Biasanya kadar
hasil diukur berdasarkan tempoh 12 bulan tetapi boleh juga diukur tanpa mengambil kira jangka
masa.
Cara paling lazim untuk mengira kadar hasil pelaburan adalah dengan membahagi pendapatan
yang diterima dalam tempoh 12 bulan berbanding nilai pasaran semasa. Bagaimanapun, ingat
bahawa terdapat cara lain untuk mengira kadar hasil, semuanya sah dan semuanya berguna.
Pertumbuhan modal daripada pelaburan adalah kenaikan nilai sesuatu pelaburan dalam satu
jangka masa. Ia tidak mengambil kira pendapatan yang diterima oleh pelabur daripada pelaburan
tersebut.
Mengawasi Amanah Saham
Untuk skim pelaburan berkelompok seperti amanah saham, anda juga patut mengawasi
pengurus dana anda di segi:
1. Prestasi
2. Strategi
3. Portfolio.
Anda boleh mendapatkan maklumat berikut daripada pengurus dana:
1. Prestasi pasaran pelaburan yang relevan
2. Tahap turun naik berkaitan dengan pulangan
3. Kadar inflasi
4. Prestasi pengurus dana lain yang serupa
5. Strategi yang digunakan.
Anda harus ingat bahawa hasil yang diterima daripada pelaburan tertakluk kepada banyak faktor
rambang dan maklumat prestasi jangka pendek tidak semestinya ukuran tepat tentang
kemahiran pengurus dana anda. Pengurus dana diukur berdasarkan perkhidmatan yang mereka
sediakan, yakni prestasi dan laporan. Anda perlu tanya sama ada apa yang diharapkan daripada
pulangan telah dipenuhi. Adakah pengurus dana telah melakukan apa yang anda harapkan,
misalnya membeli saham selaras dengan strategi dan mandat yang telah dibincangkan? Sebagai
langkah permulaan, pastikan yang anda berurusan dengan wakil dan ejen yang bertauliah.
MELABUR DENGAN BIJAK: YANG JANGAN DAN YANG MESTI DILAKUKAN
Jangan membeli pelaburan yang ditawarkan melalui panggilan telefon daripada orang yang tidak
dikenali atau membenarkan jurujual mendesak anda membeli pelaburan. Minta maklumat secara
bertulis sebelum membuat keputusan.
Jangan membuat pelaburan dalam sesuatu yang anda tidak fahami. Dapatkan nasihat pakar.
Jangan andaikan bahawa pihak yang memberi anda nasihat itu adil
Jangan tulis cek atas nama penasihat
Jangan buat pelaburan sehingga anda telah membaca prospektus dan semua maklumat
mengenai pelaburan tersebut.
Mesti berwaspada apabila dijanjikan keuntungan dalam masa singkat atau pulangan yang agak
tinggi. Pulangan tinggi biasanya bermakna risiko tinggi.
Mesti pertimbangkan sikap anda terhadap risiko. Pelaburan yang berlainan mempunyai tahap
risiko yang berbeza. Bolehkah anda bertahan sekiranya pelaburan anda jatuh dalam jangka masa
pendek?
Mesti membuat pertimbangan apa yang mahu dicapai. Adakah anda sedang berusaha untuk
bergerak serentak dengan inflasi atau mencari pertumbuhan segera? Berapa lama anda sanggup
membiarkan wang anda terikat dalam pelaburan?
Mesti teliti bayaran yang dikenakan. Adakah ia berpatutan? Adakah bayaran itu sama dengan
bayaran yang dikenakan oleh pihak lain?
Mesti ingat bahawa prestasi pelaburan lalu bukan jaminan pulangan akan datang.
Mesti ingat bahawa melabur dengan wang pinjaman boleh menimbulkan risiko yang lebih tinggi.
Mesti minta resit dan simpan semua kertas kerja dan surat- menyurat mengenai pelaburan anda
di tempat yang selamat.
Mesti sentiasa mengawasi pelaburan anda.
BERWASPADA DENGAN BEBERAPA PERATURAN DAGANGAN
Membeli dan Menjual Saham
Aduan yang diterima oleh SC menunjukkan bahawa ramai pelabur tidak sedar mengenai
Peraturan Sistem Penghantaran dan Penyelesaian Tetap (Fixed Delivery and Settlement System
atau FDSS). Ketika diwujudkan, peraturan ini bertujuan untuk menyeragamkan tempoh
penghantaran skrip dan penyelesaian harga.
Secara tradisi, saham-saham dipegang dalam bentuk kertas yang dikenali sebagai "sijil" atau
"skrip". Kertas ini menjadi bukti bahawa anda pemilik saham. Dengan adanya nama anda
tercatat pada sijil atau skrip saham, anda diiktiraf sebagai pemegang saham dan berhak
mengundi pada mesyuarat agung tahunan syarikat dan juga menerima laporan syarikat.
Bagaimanapun, melalui Sistem Depositori Pusat (Central Depository Syetem atau CDS),
penghantaran saham kini dikendalikan melalui catatan buku berkomputer, dan tiada lagi urus
niaga menggunakan skrip. Sebaliknya, daripada masa ke semasa, anda akan menerima penyata
yang hampir sama dengan penyata bank, yang akan memberitahu anda jumlah dan jenis saham
yang anda miliki. Sistem berkomputer membuat penghantaran dan penjelasan saham lebih cekap
dan mudah.
Membuka akaun CDS
Sebelum boleh berurus niaga dalam saham, anda terlebih dahulu harus membuka akaun CDS
dengan syarikat broker berlesen, yang menjadi ejen depositori bertauliah yang dilantik oleh CDS.
Anda juga perlu membuka akaun dagangan dengan syarikat broker. Selepas itu, barulah anda
boleh membeli atau menjual saham melalui wakil peniaga atau remisier.
Membeli Saham
Pembelian saham bermula apabila arahan membeli dipadankan di pasaran. Arahan ini diberikan
oleh pelanggan kepada remisier untuk membeli saham pada harga yang tertentu. Tarikh arahan
membeli dikenali sebagai T. Dalam tempoh lima hari daripada T, atau daripada T hingga T+5,
anda mesti menjelaskan harga pembelian saham kepada syarikat broker saham (sila ambil
perhatian bahawa T+5 akan dikurangkan kepada T+3 menjelang akhir tahun 2000). Penjelasan
atau penyelesaian urus niaga dianggap sudah selesai setelah sekuriti dan dana sepadan
dikreditkan dalam akaun yang sepatutnya.
Jika anda gagal menjelaskan pembayaran saham sehingga sampai tempoh T+5, syarikat broker
saham akan memulakan proses penjualan atas T+6. Ini bermakna syarikat broker saham akan
menjual saham yang anda telah beli tetapi gagal menjelaskan pembayarannya dan anda
dikehendaki menanggung semua kerugian yang timbul ketika urus niaga. Sebaliknya, jika ada
keuntungan daripada penjualan itu, ia akan diserahkan kepada anda. Tetapi pada dasarnya, anda
tidak mempunyai kawalan atas penjualan saham.
Menjual saham
Sama juga, apabila anda mengarahkan remisier menjual saham anda pada harga tertentu, tarikh
kontrak iaitu T bermula apabila urus niaga dipadankan. Apabila sampai pada tempoh T+5, anda
sepatutnya sudah menerima pembayaran daripada syarikat broker saham, hasil daripada
penjualan saham.
Jika jumlah saham yang anda jual tidak mencukupi, BSKL akan melaksanakan "belian semula
automatik" ke atas T+5. Ini bermakna BSKL akan membeli saham itu di pasaran pada harga
yang lebih tinggi, dan anda dikehendaki menjelaskan perbezaan harga jualan dan pembelian di
pasaran.
Pembelian pada margin
Urus niaga margin bermakna meminjam modal daripada broker untuk membolehkan pelabur
membeli lebih banyak sekuriti. Tidak dinafikan, kredit memberi pengaruh untuk mempertingkatkan potensi memperoleh keuntungan tetapi ia mesti dikawal dengan sewajarnya
dan sentiasa diawasi.
Jika ekuiti dalam akaun margin jatuh bawah paras penyelenggaraan yang dikehendaki, pelabur
akan menerima panggilan daripada broker. Jika pelabur gagal memberi sebarang tindak balas,
broker boleh menjual sekuriti daripada akaun untuk menjelaskan pinjaman bagi mengekalkan
peratusan margin.
Berhati-hati dengan `perangkap' sampingan pada dagangan margin seperti pembayaran faedah
dan sifat bercagar urus niaga tersebut.
satu perkongsian dari : Suruhanjaya Sekuriti
